Кыргызстанда турак жайды милдеттүү камсыздандыруу (ОЖС) онлайн

Турак жайды милдеттүү камсыздандыруу батирди же жеке үйдү өрттүн жана табигый кырсыктардын финансылык кесепеттеринен коргоого жардам берет. Кыргызстанда камсыздандыруунун бул түрү мыйзамда каралган жана белгиленген талаптарга жооп берген турак жайларга жайылтылат.

Polis.kg сайтында турак жайды милдеттүү камсыздандырууну онлайн тариздөөгө болот. Үйдүн же батирдин жана камсыздандырылуучунун маалыматтарын киргизип, аларды текшерип, полистин акысын онлайн төлөй аласыз — камсыздандыруу компаниясынын кеңсесине баруунун кереги жок.

Турак жайды милдеттүү камсыздандыруу деген эмне?

Турак жайларды өрттөн жана табигый кырсыктардан милдеттүү камсыздандыруу Кыргыз Республикасынын 2015-жылдын 31-июлундагы №209 «Турак жайларды өрттөн жана табигый кырсыктардан милдеттүү камсыздандыруу жөнүндө» Мыйзамы менен жөнгө салынат.

Камсыздандыруунун максаты — мыйзамда каралган камсыздандыруу окуясынын натыйжасында турак жай бузулган же толугу менен жараксыз болуп калган учурда келтирилген зыяндын ордун толтурууга жардам берүү.

Кыргыз Республикасынын аймагында жайгашкан турак жайды камсыздандырууга болот. Бул батир, жеке турак үй же мыйзамда белгиленген талаптарга жооп берген турак үйдүн бир бөлүгү болушу мүмкүн.

Милдеттүү камсыздандыруу биринчи кезекте турак жайдын өзүн коргойт. Камсыздандыруу объектисине үйдүн конструкциялык элементтери — пайдубал, дубалдар, чатыр, терезелер жана эшиктер, ошондой эле газ, суу, жылытуу, канализация системалары жана жасалгалоо элементтери кирет.

Эмерек, тиричилик техникасы, электроника, кийим-кече жана үй ээсинин башка кыймылдуу мүлкү турак жайды стандарттуу милдеттүү камсыздандырууга кирбейт.

Турак жайды камсыздандыруу кандай тобокелдиктерден коргойт?

Мыйзам камсыздандыруу окуясы катары таанылышы мүмкүн болгон окуялардын тизмесин белгилейт.

Аларга төмөнкүлөр кирет:

• өрт, анын ичинде камсыздандырылган турак жайдан тышкары жерде чыккан өрт;
• өрттү өчүрүү учурунда суудан келтирилген зыян;
• мыйзамда белгиленген күчтөгү жер титирөө;
• сел;
• суу ташкыны;
• бийик тоолуу табигый көлдүн дамбасынын жарылышы;
• кар көчкү;
• уроо;
• таш кулоо;
• жер көчкү;
• суу каптоо жана жер астындагы суулардын деңгээлинин көтөрүлүшү;
• катуу шамал;
• узакка созулган же катуу жаан;
• катуу кар жаашы;
• бороон;
• мөндүр;
• мыйзамда каралган башка табигый кырсыктар.

Камсыздандыруу окуясы катары полис күчүндө турган мезгилде камсыздандыруу аймагында болгон, турак жайдын бузулушуна же жок болушуна түздөн-түз себеп болгон жана тиешелүү мамлекеттик органдардын документтери менен ырасталган окуя таанылат.

Полистин болушу турак жайга келтирилген бардык зыян автоматтык түрдө төлөнөт дегенди билдирбейт. Зыяндын себеби милдеттүү камсыздандыруунун шарттарына жана мыйзамда каралган тобокелдиктерге туура келиши керек.

Кыргызстанда турак жайды милдеттүү камсыздандыруу канча турат?

Милдеттүү камсыздандыруунун баасы турак жайдын шаарда же айыл жеринде жайгашканына жараша болот.

Шаар жериндеги турак жай үчүн:

камсыздандыруу полисинин баасы — жылына 1 200 сом;

камсыздандыруу жоопкерчилигинин чеги — 1 000 000 сомго чейин.

Айыл жериндеги турак жай үчүн:

камсыздандыруу полисинин баасы — жылына 600 сом;

камсыздандыруу жоопкерчилигинин чеги — 500 000 сомго чейин.

1 000 000 жана 500 000 сом — ар бир окуяда сөзсүз төлөнүп берилүүчү сумма эмес. Камсыздандыруу төлөмүнүн иш жүзүндөгү өлчөмү келтирилген зыяндын көлөмүнө, турак жайдын канчалык бузулганына жана мыйзамда жана камсыздандыруу келишиминде каралган башка шарттарга жараша аныкталат.

Мисалы, турак жай жарым-жартылай бузулган болсо, төлөм келтирилген зыяндын аныкталган көлөмүнө жараша эсептелет. Камсыздандыруу жоопкерчилигинин чеги — милдеттүү камсыздандыруунун алкагындагы максималдуу сумма.

Эмне камсыздандырылат?

Милдеттүү камсыздандыруу турак жайдын өзүнө жана аны менен байланышкан конструкциялык элементтерге жайылтылат.

Камсыздандырууга төмөнкүлөр кириши мүмкүн:

• пайдубал;
• дубалдар;
• чатыр;
• терезелер;
• эшиктер;
• жылытуу системасы;
• суу түтүктөрү;
• канализация;
• газ системалары;
• ички жасалгалоо элементтери.

Ошол эле учурда турак жайды милдеттүү камсыздандырууну үйдөгү мүлктү камсыздандыруу менен чаташтырбоо керек.

Телевизор, компьютер, муздаткыч, эмерек, жеке буюмдар жана үйдүн же батирдин ичиндеги башка мүлк турак жай менен кошо автоматтык түрдө камсыздандырылбайт.

Турак жайды онлайн кантип камсыздандырууга болот?

Polis.kg сайтында батирди же жеке үйдү милдеттүү камсыздандырууну аралыктан онлайн тариздөөгө болот.

Онлайн тариздөө бир нече жөнөкөй кадамдан турат.

1. Маалыматтарды киргизиңиз

Камсыздандырылуучу жана турак жай тууралуу керектүү маалыматтарды толтуруңуз.

Маалыматтарды документтерде кандай көрсөтүлсө, так ошондой киргизүү маанилүү.

2. Маалыматтарды текшериңиз

Тариздөөнү улантуудан мурун аты-жөнүңүздү, турак жайдын дарегин жана башка маалыматтарды кылдат текшериңиз.

Камсыздандырылган объекттин дарегине өзгөчө көңүл буруңуз. Камсыздандыруу коргоосу полисте көрсөтүлгөн турак жайга гана тиешелүү.

3. Полисти онлайн төлөңүз

Маалыматтарды толтуруп жана текшергенден кийин камсыздандыруу полисинин акысын онлайн төлөңүз.

Шаар жериндеги турак жай үчүн камсыздандыруунун баасы жылына 1 200 сом, айыл жериндеги турак жай үчүн жылына 600 сом.

4. Камсыздандыруу полисин алыңыз

Тариздөө аяктагандан кийин камсыздандыруу полиси турак жайды милдеттүү камсыздандыруу келишими түзүлгөнүн ырастайт.

Керек болгон учурда полистеги маалыматтарды тез табуу үчүн документти сактап коюңуз.

Камсыздандыруу үчүн кандай маалыматтар жана документтер керек?

Милдеттүү камсыздандыруу келишимин түзүү үчүн камсыздандырылуучу жана камсыздандырылуучу кыймылсыз мүлк тууралуу маалыматтар талап кылынат.

Адатта төмөнкү маалыматтар керек:

• камсыздандырылуучунун паспорттук маалыматтары;
• турак жай тууралуу маалыматтар;
• кыймылсыз мүлктүн дареги;
• турак жайдын техникалык паспортундагы маалыматтар.

Арызды толтурууда полистин акысын төлөгөнгө чейин бардык маалыматтарды кайрадан текшерип чыгыңыз. Камсыздандырылуучу объекттин дареги жана мүнөздөмөлөрү документтердеги маалыматтарга туура келиши керек.

Турак жайды ким камсыздандырууга тийиш?

Мыйзамда каралган талаптарга ылайык, турак жайлардын ээлери аларды милдеттүү камсыздандырууга тийиш.

Бирок бардык эле кыймылсыз мүлк объекттери милдеттүү камсыздандырууга жатпайт.

Мисалы, мыйзамда айрым объекттер үчүн өзгөчө учурлар каралган. Авариялык абалдагы турак жайлар, бузуу жөнүндө чечим кабыл алынган имараттардагы турак жайлар жана мыйзамда көрсөтүлгөн башка категориядагы объекттер милдеттүү камсыздандырууга жатпайт.

Ошондуктан полисти тариздөөдөн мурун объект турак жай болуп эсептелерин жана милдеттүү камсыздандыруунун талаптарына жооп берерин текшерүү маанилүү.

Батирди камсыздандыруу

Батирдин ээси турак жайын өрттөн жана табигый кырсыктардан милдеттүү камсыздандыра алат.

Камсыздандыруу полиси турак жайдын өзүнө, анын конструкциялык элементтерине, инженердик системаларына жана мыйзамда каралган жасалгалоо элементтерине жайылтылат.

Шаар жеринде жайгашкан батир үчүн милдеттүү камсыздандыруунун баасы жылына 1 200 сом, ал эми камсыздандыруу жоопкерчилигинин максималдуу чеги 1 000 000 сомго чейин.

Жеке үйдү камсыздандыруу

Милдеттүү камсыздандыруу жеке турак үйлөргө да жайылтылат.

Жеке үй үчүн камсыздандыруу объектиси — турак жайдын өзү, ошондой эле мыйзамда каралган конструкциялык элементтер жана инженердик системалар.

Бирок жер тилкесинде гараж, сарай, жайкы ашкана же башка курулуштар бар болсо, алардын бардыгы автоматтык түрдө турак үйдүн милдеттүү камсыздандыруусуна кирет дегенди билдирбейт.

Айыл жеринде жайгашкан үй үчүн милдеттүү полистин баасы жылына 600 сом, камсыздандыруу жоопкерчилигинин чеги 500 000 сомго чейин.

Эгер турак үй шаар жеринде жайгашса, шаардагы турак жай үчүн белгиленген шарттар колдонулат — жылына 1 200 сом жана жоопкерчилик 1 000 000 сомго чейин.

Камсыздандыруу окуясы болгондо эмне кылуу керек?

Эгер камсыздандырылган турак жай өрттөн же табигый кырсыктан жабыркаса, окуяны каттап, камсыздандыруу келишиминде белгиленген тартипти өз убагында аткаруу маанилүү.

Биринчи кезекте адамдардын коопсуздугун камсыз кылуу жана зыяндын көбөйүшүнө жол бербөө үчүн зарыл болгон чараларды көрүү керек.

Окуя компетенттүү мамлекеттик органдар тарабынан ырасталышы керек. Окуянын жагдайларын жана келтирилген зыянды ырастай турган документтерди, сүрөттөрдү жана башка материалдарды сактап коюңуз.

Коопсуздук үчүн же мындан аркы зыяндын алдын алуу үчүн шашылыш зарылчылык болбосо, олуттуу жабыркаган объекттин абалын кароо жана зыянды каттоо жүргүзүлгөнгө чейин өзгөртпөө сунушталат.

Камсыздандыруу төлөмүнүн өлчөмү камсыздандыруу окуясынын жагдайларына жана келтирилген зыянга жараша, белгиленген камсыздандыруу суммасынын чегинде аныкталат.

Эмне үчүн турак жайды камсыздандыруу маанилүү?

Батир же үй көпчүлүк үй-бүлөлөр үчүн эң баалуу мүлктүн бири болуп саналат. Өрт, жер титирөө, жер көчкү, суу ташкыны же башка табигый кырсык турак жайды оңдоого же калыбына келтирүүгө олуттуу чыгымдарды алып келиши мүмкүн.

Турак жайды милдеттүү камсыздандыруу өзгөчө кырсыктын алдын ала албайт, бирок полистин шарттарынын чегинде менчик ээсине финансылык коргоо берет.

Кыргызстандын аймагындагы табигый тобокелдиктерди жана сейсмикалык активдүүлүктү эске алганда, мындай камсыздандыруу өзгөчө маанилүү.

Кыргызстанда ОЖС полисин онлайн тариздөө

Батирди же жеке үйдү камсыздандыруу үчүн кеңсеге баруунун кереги жок.

Polis.kg сайтында турак жайды милдеттүү камсыздандыруу онлайн таризделет:

• керектүү маалыматтарды киргизиңиз;
• камсыздандырылуучу жана турак жай тууралуу маалыматтарды текшериңиз;
• полистин акысын онлайн төлөңүз;
• даяр камсыздандыруу полисин алыңыз.

Турак жайды милдеттүү камсыздандыруунун баасы — жылына 600 сомдон башталат.

Polis.kg сайтында батириңизди же үйүңүздү милдеттүү камсыздандырууну онлайн тариздеп, кыймылсыз мүлкүңүздү өрттөн жана табигый кырсыктардан мыйзамда каралган камсыздандыруу коргоосу менен камсыз кылыңыз.